Kredyt hipoteczny dla pary bez ślubu – jak ustawić własność, wkład, spłatę i co wpisać w umowie między partnerami?

Najważniejsze informacje w skrócie:

  • Kredyt hipoteczny dla pary bez ślubu da się ułożyć bezpiecznie, jeśli rozdzielisz trzy rzeczy: własność w akcie, odpowiedzialność wobec banku oraz rozliczenia między Wami w osobnej umowie.
  • Najczęstszy błąd to płacenie wkładu i rat „na słowo”, bez śladów przelewów i bez dokumentu o zwrocie nakładów, wtedy rozliczenie sprowadza się do sporu o fakty.
  • Bank ocenia Was jak kredytobiorców: liczy dochody, historię spłat i zobowiązania, a status związku nie zastępuje zdolności ani dokumentów.
  • Co możesz zrobić teraz? Ustal udział w nieruchomości (procent w akcie), rób przelewy z opisem „wkład własny” i spisz zasady spłaty oraz rozstania w umowie między partnerami przed podpisaniem aktu.

Jeśli chcesz bezpiecznie poukładać kredyt hipoteczny dla pary bez ślubu, przyjmij prostą zasadę: bank rozlicza Was według umowy kredytu, a Ty musisz osobno ułożyć własność, wkład i rozliczenia w formie, którą da się udowodnić.

W praktyce ta układanka rozjeżdża się w dwóch momentach: gdy jedna osoba wnosi więcej pieniędzy albo gdy pojawia się plan sprzedaży, rozstania, przejęcia lokalu przez jedną osobę. Da się to zabezpieczyć, ale dokumenty muszą mówić to samo, co Wasze ustalenia.

Warianty rozwiązań w skrócie, jakie masz opcje?

Najczytelniej działa: udziały w akcie zgodne z wkładem albo równe udziały plus osobna umowa (pożyczka/uznanie długu) na różnicę, z dowodami przelewów i kosztów.
OpcjaKiedy wybraćZaletyWadyNajwiększe ryzyko
Współwłasność ułamkowa + dwoje kredytobiorcówGdy oboje budujecie budżet, a wkład i raty chcesz rozliczać proporcją udziałów.Jasny procent własności w akcie; łatwiejsze rozliczenie sprzedaży; prostsze udowodnienie wkładu.Wymaga współdziałania przy decyzjach o lokalu; spory o nakłady trzeba opisać dodatkową umową.Brak umowy o rozliczeniach, udział w księdze nie pokazuje, kto płacił raty i remonty.
Jeden właściciel w akcie + dwoje kredytobiorcówGdy bankowo liczy się wspólna zdolność, a własność przypisujesz jednej osobie (np. z powodu wkładu).Jednoosobowe decyzje właścicielskie; prostsza sprzedaż od strony własności.Partner bez własności bywa zobowiązany wobec banku; potrzebujesz mocnej umowy o zwrocie wkładu i rat.Płacenie rat bez zabezpieczenia roszczenia: w sporze zostaje „słowo przeciw słowu”.
Współwłasność ułamkowa + rozliczenia pożyczką/uznaniem długuGdy wkład jest nierówny albo jedna strona finansuje remont, a udziały ustawiacie równe.Równe udziały, a nierówność ujęta jako dług; łatwiejsze policzenie zwrotu przy rozstaniu.Wymaga konsekwentnych przelewów i opisów; źle napisana umowa rozliczeń psuje efekt.Nieprecyzyjne definicje „nakładów” i „rat”, potem spór o to, co podlega zwrotowi.

Przykładowa decyzja: Jeśli wkład własny płacisz w 80% Ty, a raty dzielicie po połowie, najczytelniej działa: udziały odpowiadające wkładowi albo równe udziały plus umowa pożyczki/uznania długu na różnicę.

Jak bank ocenia parę bez ślubu przy kredycie hipotecznym i jakie układy wniosku przechodzą najczęściej?

Bank patrzy na Was jak na kredytobiorców: liczy dochody, historię spłat i zobowiązania, a jeśli podpisujesz kredyt jako współkredytobiorca, bank może żądać spłaty całości długu od każdego z Was.

W praktyce spotkasz dwa podejścia: wspólny wniosek dwóch kredytobiorców albo wniosek jednej osoby, gdy druga nie poprawia zdolności lub ma ryzyka w historii. Dla banku liczy się też spójność dokumentów: kto kupuje (akt), kto odpowiada za spłatę (umowa kredytu) i kto ustanawia zabezpieczenie (hipoteka w księdze wieczystej).

Ważne doprecyzowanie bankowe: polityki banków różnią się, ale często wymagają, aby właściciel nieruchomości był kredytobiorcą albo przynajmniej podpisał dokumenty potrzebne do ustanowienia zabezpieczenia. Układ „kredytobiorca bez udziału” bywa akceptowany, lecz potrafi utknąć na etapie zabezpieczenia, jeśli brak podpisów właściciela lub spójności dokumentów.

Kontekst praktyczny: banki działają w reżimie wymogów nadzorczych i polityk ryzyka, dlatego to, co przejdzie w jednym banku, może zostać odrzucone w innym mimo podobnych liczb.

Wskazówka: Przed złożeniem wniosku zapytaj wprost o wymogi wobec właściciela i współkredytobiorcy i porównaj to z ESIS, wtedy unikasz układu, który utknie na zabezpieczeniu.

Powrót na górę

Jak ustawić własność nieruchomości bez ślubu: współwłasność ułamkowa czy jeden właściciel?

Własność ustawiasz w akcie notarialnym: najczytelniej działa współwłasność ułamkowa z udziałami procentowymi wpisanymi w akcie i ujawnionymi w księdze wieczystej.

Współwłasność ułamkowa oznacza, że każde z Was ma określony udział, na przykład 60/40 lub 50/50. Ten udział ma znaczenie przy sprzedaży i rozliczeniu ceny. Druga opcja to jeden właściciel, wtedy decyzje właścicielskie są proste, ale rozliczenia wkładu i rat partnera muszą wynikać z odrębnej umowy, inaczej partner finansujący zostaje bez twardego punktu zaczepienia w księdze.

Test spójności: jeśli akt mówi 50/50, a przelewy pokazują 80/20, bez umowy rozliczeń prosisz się o spór o wkład, raty i nakłady.
Wskazówka: Udział w akcie ustaw tak, aby odpowiadał wkładowi albo wcześniej opisanej logice rozliczeń, bo to najprostszy dowód w przyszłości.

Powrót na górę

Jak podzielić wkład własny i koszty zakupu, aby bank i Ty mieli na to dowody?

Dowód wygrywa spór: wkład własny i koszty zakupu dokumentujesz przelewami z opisem i spisanym rozliczeniem, bo bank i rozliczenia prywatne opierają się na dokumentach.

Jeśli wkład własny pochodzi z dwóch źródeł, rozdziel go na dwa przelewy, z opisem „wkład własny do zakupu lokalu przy ul. …” i datą zgodną z harmonogramem transakcji. To samo dotyczy kosztów okołozakupowych: zadatku, opłat notarialnych, podatków, prowizji, wykończenia. W umowie między partnerami wpisujesz, co jest wkładem (kapitał), co jest kosztem bieżącym (utrzymanie), a co jest nakładem zwiększającym wartość lokalu (remont trwały).

Prosty przykład: jeśli Ty wnosisz 120 000 zł, a partner 30 000 zł, to przy udziale 80/20 cena sprzedaży po latach rozlicza się proporcją udziałów, a nie „kto ile wpłacił”, jeśli nie dopiszesz rozliczenia nakładów.

Ostrzeżenie: Gotówka bez pokwitowania i przelewy „na wspólne życie” nie budują dowodu wkładu, potem trudno wykazać, że to był wydatek na nieruchomość.
Porada: Ustal jedną stałą frazę w tytułach przelewów, np. „mieszkanie ul. …”, wtedy filtrujesz historię płatności w kilka minut.

Powrót na górę

Jak ustalić spłatę rat, nadpłaty i koszty utrzymania, aby nie było sporów o „kto ile dał”?

Ustal to jak regulamin: kto płaci, kiedy, jakim przelewem, co jest ratą kredytu, a co opłatą za utrzymanie i życie w lokalu.

Najbezpieczniej działa stały schemat: jedno konto do rat i opłat, dwa stałe przelewy od partnerów, każdy z tytułem „rata kredytu” albo „opłaty eksploatacyjne”. Nadpłaty wymagają osobnej reguły, bo nadpłata zmienia saldo kredytu i wpływa na to, ile kto „włożył” w kapitał. Ustal też, jak rozliczacie czynsz, media i remonty, bo te pozycje łatwo pomylić z wkładem w nieruchomość.

Porada: Najpierw ustaw przelewy i opisy, potem doprecyzuj zasady w umowie, przelew z opisem jest prostym dowodem w banku i w rozliczeniach.

Powrót na górę

Jakie różnice w dochodach, BIK i zatrudnieniu najczęściej blokują decyzję i jak to przygotować?

Najczęściej blokuje: niska przewidywalność dochodu, świeże lub liczne wnioskowania kredytowe oraz opóźnienia w historii spłat widoczne w danych BIK.

Jeśli jedno z Was ma umowę o pracę, a drugie JDG lub B2B, bank często liczy dochód według własnych reguł dokumentowych, więc przygotowanie polega na kompletności: PIT, KPiR lub ryczałt, wyciągi, umowy, ciągłość wpływów. W części historii kredytowej bank widzi terminowość i liczbę zobowiązań, a w BIK opisane są czynniki takie jak terminowość, korzystanie z limitów, wnioskowanie i doświadczenie kredytowe.

Wskazówka: Uspokój wnioskowanie i wykorzystanie limitów, zanim złożysz wniosek hipoteczny, częste zapytania kredytowe bywają widoczne w danych o wnioskowaniu.

Powrót na górę

Co bank i notariusz sprawdzają w umowie zakupu i dokumentach nieruchomości, gdy nie jesteście małżeństwem?

Najważniejsza jest spójność: osoby kupujące w akcie, udziały, zgody na obciążenie, wniosek o wpis hipoteki oraz treść księgi wieczystej muszą się zgadzać.

Notariusz przygotowuje akt przeniesienia własności i dba o formę czynności notarialnej, a bank sprawdza, czy nieruchomość nadaje się na zabezpieczenie i czy ustanowienie hipoteki będzie skuteczne. W praktyce potrzebujesz spójności: osoby kupujące w akcie, udziały, zgody na obciążenie, wniosek o wpis hipoteki, numer księgi wieczystej i brak obciążeń, których bank nie akceptuje.

ElementKto sprawdzaPo co
Księga wieczysta (działy I–IV)Ty, bank, notariuszWłasność, roszczenia, służebności, hipoteki, wzmianki o wnioskach
Treść aktu i udziałyNotariusz, bankJednoznaczne wskazanie właścicieli i udziałów, zgodność z kredytem
Wniosek o hipotekę i zabezpieczeniaBank, notariuszSkuteczny wpis hipoteki i możliwość dochodzenia roszczeń przez bank
Zgody na obciążenie nieruchomościBank, notariuszZabezpieczenie musi być ustanowione przez właściciela zgodnie z dokumentami

Powrót na górę

Co wpisać w umowie między partnerami na wypadek rozstania, sprzedaży, śmierci i zwrotu nakładów?

Umowa między partnerami powinna zawierać algorytm: wkład na start, zasady spłaty rat i nadpłat, definicję nakładów, rozliczenie przy sprzedaży, rozstaniu oraz scenariusz śmierci jednej osoby.

W tej umowie wpisujesz konkrety, które da się policzyć: kwoty, procenty, terminy, rachunki do przelewów i dokumenty potwierdzające. Ustal, czy rata jest „opłatą za korzystanie”, czy budowaniem kapitału w nieruchomości, te dwa podejścia prowadzą do różnych rozliczeń.

Co powinno być w umowie, aby działała dowodowo:

  • wkład na start: kwoty, daty, źródło i rachunek przelewu
  • rata i nadpłaty: kto płaci, kiedy, jak rozliczacie kapitał i odsetki
  • nakłady: definicja, dowody (faktura + przelew), zasada zwrotu
  • procedura rozstania: termin decyzji, tryb sprzedaży lub przejęcia lokalu
  • wycena udziału: metoda i dokument, na podstawie którego rozliczacie udział
  • koszty transakcyjne: notariusz, pośrednik, opłaty bankowe, kto je ponosi
Porada: Wpisz jasny algorytm rozliczenia, na przykład: „zwrot wkładu X, zwrot nakładów Y, reszta ceny sprzedaży dzielona wg udziałów”.
Regres w praktyce: jeśli po rozstaniu jedna osoba spłaca więcej niż wynika z ustaleń, może powstać roszczenie o zwrot wobec drugiej, ale wygrywa dokumentacja przelewów i zapisy umowy między Wami.

Scenariusze po rozstaniu, co jest realne od strony banku i od strony Waszych ustaleń?

ScenariuszCo robi bankCo musicie mieć ustalone między sobąNajczęstsze ryzyko
Sprzedaż mieszkania i spłata kredytuRozlicza spłatę z ceny sprzedaży, wymaga zgodnych dokumentów i spłaty zgodnie z umową.Podział ceny sprzedaży wg udziałów plus rozliczenie wkładu i nakładów wg algorytmu w umowie.Spór o nakłady i raty, brak dowodów kosztów.
Przejęcie mieszkania przez jedną osobęZwykle wymaga ponownej oceny zdolności i formalnej zmiany w umowie kredytu (aneks lub refinansowanie).Zasady wyceny udziału, termin spłaty drugiej osoby, kto ponosi koszty notarialne i bankowe.Brak zdolności osoby przejmującej, wtedy scenariusz wraca do sprzedaży.
Dalsza wspólna spłata mimo rozstaniaEgzekwuje raty od kredytobiorców według umowy, bank nie rozlicza Waszych prywatnych ustaleń.Terminy i kwoty przelewów, reguła nadpłat, zabezpieczenie regresu między Wami, zasada sprzedaży w razie konfliktu.Jedna osoba przestaje płacić, druga przejmuje raty i zostaje z problemem dowodowym.
Opóźnienia w spłacie po rozstaniuNaliczanie odsetek, działania windykacyjne, wpisy w historii kredytowej, egzekucja według umowy.Zasada awaryjna: kto płaci ratę, jak rozliczacie zwrot, kiedy uruchamiacie sprzedaż.Utrata zdolności kredytowej u obu stron i eskalacja kosztów.

Scenariusz śmierci partnera, co zabezpieczyć w praktyce?

Jeśli jedna osoba umrze, jej udział w nieruchomości wchodzi do spadku, a kredyt dalej obowiązuje według umowy. W umowie między partnerami opisz: kto spłaca raty do czasu uregulowania spraw spadkowych, jak rozliczacie wkład i nakłady, jaki jest plan sprzedaży lub przejęcia udziału, jakie dokumenty i pełnomocnictwa porządkują formalności.

Powrót na górę

Jakie rozwiązania prawne działają w praktyce: pożyczka, uznanie długu, nakłady, pełnomocnictwa i formalności?

Najczęściej działają cztery narzędzia: umowa pożyczki, uznanie długu, rozliczenie nakładów oraz pełnomocnictwa, do tego potrzebujesz załączników i dowodów płatności.

Pożyczka i uznanie długu porządkują sytuację, gdy jedna osoba finansuje więcej niż wynika z udziału. Rozliczenie nakładów opisuje, co robicie z remontem, wyposażeniem na stałe i kosztami podnoszącymi wartość lokalu. Pełnomocnictwa ułatwiają formalności, ale nie zastępują umowy o pieniądzach. Każde narzędzie dopnij załącznikami: potwierdzeniami przelewów, fakturami, umowami z wykonawcą i protokołami prac, wtedy nie ma sporu o to, co było „na mieszkanie”.

Wskazówka: Ustal definicję „nakładów” wprost, np. trwała zabudowa, instalacje, remont generalny, prace udokumentowane fakturą i przelewem, a koszty bieżące (czynsz, media) rozliczaj osobno.
Ostrzeżenie: Umowa między Wami nie zmienia odpowiedzialności wobec banku, bank egzekwuje kredyt według umowy kredytowej, nawet jeśli prywatnie dzielicie raty inaczej.
Ostrzeżenie podatkowe: Pożyczka, uznanie długu i darowizny mogą wywoływać obowiązki formalne, w tym podatkowe. PCC od pożyczki wynosi co do zasady 0,5% kwoty, a szczegóły zależą od konstrukcji umowy, relacji stron i ewentualnych zwolnień, więc przed podpisaniem sprawdź aktualne zasady i terminy.

Powrót na górę

Jaką checklistę ustaleń i dokumentów przygotować przed wnioskiem, aby proces przeszedł bez poprawek?

Proces przechodzi sprawnie, gdy masz spójność: wniosek kredytowy, akt notarialny, umowa rozliczeń i tytuły przelewów muszą być logicznie zgodne.

Najpierw ustalacie model własności i udziałów, potem plan finansowania: kto wnosi wkład, kto pokrywa koszty, jak dzielicie ratę i nadpłaty. Równolegle kompletujesz dokumenty dochodowe zgodnie z formą zatrudnienia oraz sprawdzasz księgę wieczystą w systemie EKW. Na końcu dopinasz umowę między partnerami w wersji, którą da się okazać w razie sporu.

Powrót na górę

Checklista, co zrobić krok po kroku

  1. Ustal własność i udziały, wpisz procenty w akcie (współwłasność ułamkowa) albo świadomie wybierz jednego właściciela i zabezpiecz rozliczenia.
  2. Sprawdź wymogi banku dla właściciela i współkredytobiorcy, dopasuj układ aktu i kredytu do wymogów zabezpieczenia.
  3. Rozpisz wkład i koszty, przygotuj przelewy z opisem: „wkład własny”, „zadatek”, „koszty notarialne”, „remont trwały”, z datą i adresem nieruchomości.
  4. Ustal schemat spłat, konto, dwa stałe przelewy, rozdziel ratę kredytu od opłat za utrzymanie, dopisz zasadę nadpłat.
  5. Sprawdź dokumenty nieruchomości, numer księgi wieczystej, działy I–IV, wzmianki, hipoteki, roszczenia, zgodność sprzedającego z wpisem.
  6. Spisz umowę między partnerami, algorytm rozliczenia na wypadek rozstania, sprzedaży, przejęcia lokalu, śmierci jednej osoby, zwrot wkładu i nakładów, lista dowodów.
  7. Przygotuj dokumenty dochodowe, zgodnie z formą zatrudnienia: umowy, zaświadczenia, PIT, wyciągi, potwierdzenia wpływów.
  8. Sprawdź historię kredytową, raport i czynniki wpływające na ocenę, uporządkuj opóźnienia i limity, ogranicz składanie wielu wniosków naraz.
  9. Utrzymuj dowody płatności, jedna stała fraza w tytule przelewów pozwala później wyciągnąć historię w kilka minut.

Powrót na górę

Słowniczek pojęć

Współwłasność ułamkowa
Forma własności, w której każdy współwłaściciel ma określony udział, np. 60/40, wpisany w akcie i ujawniony w księdze wieczystej.
Ang.: tenancy in common


Odpowiedzialność solidarna
Odpowiedzialność, w której bank może żądać spłaty całości długu od każdego współkredytobiorcy, niezależnie od Waszych wewnętrznych ustaleń.
Ang.: joint and several liability


Nakłady na nieruchomość
Wydatki, które podnoszą wartość lokalu lub zmieniają jego standard, np. trwała zabudowa, instalacje, remont generalny, udokumentowane fakturą i przelewem.
Ang.: capital improvements


ESIS
Ustandaryzowany formularz informacyjny o kredycie hipotecznym, który bank przekazuje przed zawarciem umowy, aby porównać parametry i koszty.
Ang.: European Standardised Information Sheet


PCC
Podatek od czynności cywilnoprawnych, który może dotyczyć m.in. pożyczek. Stawka dla pożyczki wynosi co do zasady 0,5% kwoty, z wyjątkami zależnymi od przepisów i konstrukcji umowy.
Ang.: civil law activities tax

Powrót na górę

FAQ, najczęściej zadawane pytania

Czy para bez ślubu może dostać wspólny kredyt hipoteczny?

Tak, bank ocenia Was jak kredytobiorców na podstawie dochodów i historii spłat. Status związku nie zastępuje zdolności ani dokumentów.

Czy musimy być oboje właścicielami mieszkania, gdy bierzemy kredyt razem?

Nie zawsze, własność wynika z aktu notarialnego, a kredyt z umowy z bankiem. W praktyce bank często oczekuje spójności właściciela i kredytobiorcy albo podpisu właściciela pod dokumentami zabezpieczeń.

Czy bank może wymagać, aby współkredytobiorca był współwłaścicielem mieszkania?

Tak, część banków stawia taki warunek lub wymaga, aby właściciel podpisał dokumenty dotyczące ustanowienia hipoteki i zabezpieczenia. Wymogi zależą od polityki banku i konstrukcji zabezpieczenia.

Jak udowodnić wkład własny wniesiony przez jednego partnera bez ślubu?

Przelewem z jednoznacznym tytułem oraz dokumentem rozliczeń między Wami, np. pożyczką lub uznaniem długu. Gotówka bez śladu nie buduje dowodu.

Czy da się wykreślić jednego partnera z kredytu po rozstaniu?

Zwykle wymaga to formalnej zmiany umowy kredytu i ponownej oceny zdolności osoby, która ma przejąć spłatę. Bank nie usuwa współkredytobiorcy na podstawie prywatnych ustaleń.

Co się dzieje z kredytem hipotecznym po rozstaniu pary bez ślubu?

Rozstanie nie zmienia umowy kredytowej, bank rozlicza wskazanych kredytobiorców. Zmiany wymagają działań formalnych, a zasady między Wami wynikają z umowy partnerskiej.

Czy pożyczka między partnerami na wkład własny ma skutki podatkowe?

Może, bo pożyczka i darowizna mogą wywoływać obowiązki formalne, w tym podatkowe. Stawka PCC od pożyczki wynosi co do zasady 0,5%, a szczegóły zależą od konstrukcji umowy i wyjątków w przepisach.

Jak spisać umowę między partnerami przy wspólnym kredycie hipotecznym?

Wpisz kwoty wkładu, zasady spłaty rat i nadpłat, definicję nakładów oraz algorytm rozliczenia przy sprzedaży lub rozstaniu. Dodaj załączniki: potwierdzenia przelewów i faktury.

Czy umowa między partnerami zmienia odpowiedzialność wobec banku?

Nie, bank egzekwuje kredyt według umowy kredytowej. Umowa między partnerami porządkuje rozliczenia wyłącznie między Wami.

Co sprawdzić w księdze wieczystej, gdy kupujesz mieszkanie z partnerem bez ślubu?

Sprawdź właściciela, podstawę nabycia, wpisy w działach III i IV oraz wzmianki o wnioskach. Bank oczekuje, że zabezpieczenie hipoteczne będzie skuteczne i wolne od nieakceptowanych obciążeń.

Powrót na górę

Źródła i podstawa prawna

Dane liczbowe aktualne na dzień: 04/02/2026 r.

Jak liczone są przykłady: przykłady pokazują mechanikę rozliczeń wkładu i udziałów na uproszczonych założeniach. Efekt zależy od treści aktu, umowy kredytu, harmonogramu spłat, źródła środków i zapisów umowy między partnerami.

Powrót na górę

Co możesz zrobić po przeczytaniu tego artykułu?

  • Ułóż własność w akcie i wpisz udziały, które odpowiadają wkładowi albo wcześniej opisanej logice rozliczeń.
  • Ustaw dowody pieniądza: stałe przelewy na ratę, osobne przelewy na wkład i remonty, zawsze z opisem odnoszącym się do nieruchomości.
  • Podpisz umowę rozliczeń, w której wprost opiszesz kredyt hipoteczny dla pary bez ślubu: wkład, raty, nadpłaty, nakłady, rozstanie, sprzedaż, przejęcie lokalu, scenariusz śmierci jednej osoby.

Powrót na górę


Aktualizacja artykułu: 04 lutego 2026 r.

Autor: Jacek Grudniewski
Ekspert ds. produktów finansowych i pasjonat rynku nieruchomości

Kontakt za pośrednictwem LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/

Treści w artykule mają charakter wyłącznie informacyjny i nie są poradą finansową, prawną ani rekomendacją inwestycyjną. Wszelkie decyzje podejmujesz na własną odpowiedzialność. Przed ich podjęciem, skonsultuj się z licencjonowanym specjalistą. Autor nie ponosi odpowiedzialności za skutki działań podjętych na podstawie tych informacji. Artykuł może zawierać linki afiliacyjne.

Pokaż Komentarze

Brak odpowiedzi

    Zostaw komentarz