Czy można odstąpić od umowy kredytowej?

Czy można odstąpić od umowy kredytowej? Tak. Konsument składa oświadczenie w ciągu 14 dni od zawarcia umowy, bez podania przyczyny. Po oświadczeniu oddaje kapitał + odsetki za faktyczny okres korzystania. Masz 30 dni na zwrot kapitału i odsetek (liczone od dnia złożenia oświadczenia). Bank zwraca pobrane opłaty i prowizje z wyjątkiem bezzwrotnych kosztów publicznoprawnych, jeśli realnie wystąpiły. Po 14 dniach alternatywą jest wcześniejsza spłata z proporcjonalnym zwrotem kosztów. Gdy umowa zawiera błędy, rozważ sankcję kredytu darmowego.

Ten przewodnik wyjaśnia terminy, podstawy prawne, procedurę krok po kroku z darmowym wzorem, skutki finansowe, różnice między rodzajami kredytów, wyjątki oraz ścieżkę eskalacji do Rzecznika Finansowego i UOKiK.

Prawo do namysłu to mechanizm ochrony konsumenta: daje czas na spokojne przeanalizowanie decyzji finansowej podjętej często pod presją. 14 dni ma wyrównać informacyjną przewagę instytucji nad klientem. Zrozumienie celu tej regulacji ułatwia wykorzystanie procedury w praktyce, również w sporze o zwrot kosztów.

Czy można odstąpić od umowy kredytowej i w jakim terminie należy to zrobić?

Tak. Konsument składa oświadczenie o odstąpieniu w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia zawarcia umowy. Dzień wypłaty środków nie wpływa na bieg terminu. Wystarczy jednoznaczne oświadczenie złożone w placówce, elektronicznie (jeśli bank to umożliwia), na formularzu banku albo listem poleconym, z zachowaniem dowodu nadania. Jeżeli ostatni dzień przypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy.

Uwaga na 30 dni: po złożeniu oświadczenia masz 30 dni na zwrot kapitału i odsetek naliczonych za faktyczny okres korzystania ze środków. To jest najważniejszy termin praktyczny, bo jego przekroczenie oznacza narastanie odsetek i ryzyko sporu o wymagalność.

Jakie przepisy i podstawy prawne regulują prawo do odstąpienia od umowy?

Podstawy prawne w pigułce

Ustawa o kredycie konsumenckim z 12.05.2011 r.: prawo do odstąpienia w 14 dni, 30 dni na zwrot kapitału i odsetek (od dnia złożenia oświadczenia).
Ustawa o kredycie hipotecznym z 23.03.2017 r.: analogiczne uprawnienie konsumenckie dla hipotek, 14 dni na oświadczenie i 30 dni na zwrot kapitału oraz odsetek.
Umowy wiązane (finansowanie powiązane z zakupem towaru lub usługi): odstąpienie od umowy sprzedaży zawartej na odległość może wpływać na finansowanie.
Braki informacyjne: jeśli bank nie przekazał wymaganych informacji, termin na odstąpienie liczy się od dnia ich uzupełnienia.

Jak krok po kroku skutecznie odstąpić od umowy kredytowej: procedura i darmowy wzór oświadczenia

Checklista krok po kroku

Ustal datę podpisu umowy i policz 14 dni kalendarzowych.
Przygotuj oświadczenie: dane stron, numer i data umowy, treść oświadczenia, rachunek do zwrotu kosztów.
Złóż oświadczenie z potwierdzeniem: pieczęć na kopii, potwierdzenie w bankowości, formularz online albo list polecony.
W ciągu 30 dni oddaj kapitał oraz odsetki naliczone za czas korzystania, zgodnie z informacją banku.
Zweryfikuj zwroty banku: bank powinien zwrócić prowizję i opłaty pobrane przy uruchomieniu, z wyjątkiem kosztów publicznoprawnych, jeśli wystąpiły.

Jak bezpiecznie dostarczyć oświadczenie i zabezpieczyć dowód

W placówce banku: poproś o potwierdzenie przyjęcia na kopii, z datą i podpisem pracownika.
Listem poleconym: zachowaj potwierdzenie nadania, data nadania jest dowodem wysłania w terminie.
Elektronicznie: jeśli bank udostępnia formularz w bankowości lub e-formularz, zapisz potwierdzenie wraz z identyfikatorem sprawy i pobierz PDF lub wykonaj zrzut ekranu.
Hipoteka: jeśli bank wskazuje tryb przesyłki rejestrowanej, trzymaj się tego kanału, aby ograniczyć spory o doręczenie.

Darmowy wzór oświadczenia


Miejscowość, data

Dane kredytobiorcy:
Imię i nazwisko:
Adres:
PESEL / ID:

Dane kredytodawcy:
Pełna nazwa:
Adres korespondencyjny:

OŚWIADCZENIE O ODSTĄPIENIU OD UMOWY KREDYTOWEJ

Oświadczam, że odstępuję od umowy kredytu nr …………… zawartej dnia …………… .
Podstawa: ustawowe prawo konsumenta do odstąpienia w terminie 14 dni.

Proszę o zwrot pobranych kosztów początkowych (w tym prowizji) na rachunek:
……………………………………….. .

Jednocześnie przyjmuję do wiadomości obowiązek zwrotu kapitału oraz odsetek
za okres od dnia wypłaty środków do dnia ich zwrotu.

Podpis:

Jakie są finansowe konsekwencje odstąpienia: co musisz zwrócić bankowi, a co bank musi oddać tobie?

Po stronie konsumenta	Po stronie banku
Zwrot kapitału udostępnionego w ramach umowy.	Zwrot pobranych prowizji i opłat początkowych, jeżeli nie są odsetkami za okres korzystania.
Odsetki umowne za okres faktycznego korzystania ze środków, liczone od wypłaty do dnia spłaty.	Brak opłaty za odstąpienie, brak kary wyłącznie z powodu złożenia oświadczenia.
Obowiązek zwrotu w terminie 30 dni od dnia złożenia oświadczenia.	Wyjątkiem są bezzwrotne koszty publicznoprawne poniesione na rzecz organów administracji, jeśli realnie wystąpiły.

Przykład liczbowy: ile wyniosą odsetki przy odstąpieniu?

Kredyt 20 000 zł, oprocentowanie 12% rocznie, zwrot po 10 dniach.
Odsetki za okres korzystania to w uproszczeniu: 20 000 × 12% × 10/365 ≈ 65,75 zł.
Bank nie powinien naliczać dodatkowych opłat wyłącznie za odstąpienie, a pobrane opłaty początkowe powinny zostać rozliczone w zwrocie.

Czym różni się odstąpienie od umowy kredytu, wypowiedzenie i wcześniejsza spłata?

Cecha	Odstąpienie	Wypowiedzenie	Wcześniejsza spłata
Kto może skorzystać?	Konsument (umowa zawarta poza działalnością gospodarczą).	Zależnie od umowy, zwykle obie strony mogą wypowiedzieć w określonych warunkach.	Kredytobiorca może spłacić zobowiązanie częściowo lub w całości.
Kiedy?	Do 14 dni od zawarcia umowy.	W trakcie obowiązywania umowy, po doręczeniu wypowiedzenia i upływie okresu wypowiedzenia.	W dowolnym momencie, na podstawie dyspozycji spłaty.
Wymagany powód?	Brak, to bezwarunkowe prawo konsumenta.	Zależy od umowy i przyczyny wypowiedzenia.	Brak, możesz spłacić bez uzasadnienia.
Główny skutek finansowy	Umowa traktowana jak niezawarta, zwracasz kapitał i odsetki za okres korzystania, a bank rozlicza pobrane opłaty.	Po okresie wypowiedzenia całość zadłużenia staje się wymagalna, mogą pojawić się koszty w zależności od umowy.	Obniżenie kosztów całkowitych, w kredycie konsumenckim prawo do proporcjonalnego zwrotu kosztów za niewykorzystany okres.

Co zrobić, gdy minął 14-dniowy termin na odstąpienie od umowy: wcześniejsza spłata jako alternatywa

Po 14 dniach stosuje się wcześniejszą spłatę całości lub części zadłużenia. W kredycie konsumenckim przysługuje proporcjonalne obniżenie całkowitego kosztu kredytu, co w praktyce obejmuje również koszty pobrane na starcie, jeśli dotyczą okresu obowiązywania umowy. Dopilnuj rozliczenia odsetek do dnia spłaty i korekty harmonogramu. W dyspozycji wskaż, czy skracasz okres, czy obniżasz ratę, a po rozliczeniu poproś o pisemne potwierdzenie zamknięcia zobowiązania.

Kiedy odstąpienie od umowy kredytowej nie jest możliwe: najważniejsze wyjątki i ograniczenia

Uważaj na te sytuacje

Upłynęło 14 dni od zawarcia umowy, a bank przekazał wymagane informacje.
Nie masz statusu konsumenta, a finansowanie służy działalności gospodarczej.
W kredycie wiązanym rozliczenia ze sprzedawcą bywają kluczowe, nie ograniczaj się do kontaktu z bankiem.
Kapitał nie wrócił w 30 dni od złożenia oświadczenia, narastają odsetki i rośnie ryzyko sporu.
Umowa została wypowiedziana, stosuje się inny reżim niż odstąpienie.

Gdzie szukać pomocy, gdy bank utrudnia procedurę: sekwencja kroków eskalacji

Jeżeli bank utrudnia rozliczenie lub odmawia zwrotu kosztów, zastosuj następującą sekwencję działań:

Krok 1: reklamacja w banku. Złóż reklamację na piśmie, dołącz potwierdzenie złożenia oświadczenia oraz żądanie rozliczenia. Zachowaj potwierdzenia doręczeń i potwierdzenia przelewów. Standardowo bank odpowiada w terminie 30 dni, a w sprawach skomplikowanych 60 dni wraz z uzasadnieniem.
Krok 2: Rzecznik Finansowy. Jeśli reklamacja nie przyniesie efektu, złóż wniosek do Rzecznika Finansowego. Dołącz kopie umowy, oświadczenia, reklamacji i potwierdzeń doręczeń.
Krok 3: UOKiK. Gdy problem ma charakter systemowy i dotyczy praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, zgłoś sprawę do UOKiK. W sporach indywidualnych UOKiK zwykle wskazuje dalsze kroki lub prowadzi postępowanie wyjaśniające.

Czym jest sankcja kredytu darmowego i kiedy możesz z niej skorzystać, jeśli umowa zawiera błędy?

Sankcja kredytu darmowego polega na tym, że przy naruszeniach wskazanych w przepisach konsument może doprowadzić do rozliczenia kredytu tak, jakby był „bez kosztów”, czyli spłaca wyłącznie kapitał, bez odsetek i opłat objętych sankcją. Kluczowe są formalności: stosuje się pisemne oświadczenie do kredytodawcy, a uprawnienie co do zasady wygasa po roku od dnia wykonania umowy. W praktyce spory dotyczą tego, jak rozumieć „wykonanie umowy” oraz czy konkretne braki informacyjne spełniają przesłanki sankcji, dlatego dokumenty i potwierdzenia doręczeń mają znaczenie dowodowe.

Porównanie w jednym zdaniu

Jeśli jesteś w 14 dni od podpisania umowy, składasz odstąpienie. Jeśli termin minął, a chcesz ograniczyć koszty, składasz dyspozycję wcześniejszej spłaty. Wypowiedzenie to tryb „w trakcie umowy”, z innymi skutkami i ryzykiem wymagalności.

FAQ – Odstąpienie od umowy kredytowej w pigułce

1. Od kiedy dokładnie liczy się 14 dni na odstąpienie?

Termin 14 dni kalendarzowych liczy się od dnia zawarcia umowy (złożenia podpisów), a nie od dnia wypłaty środków. Jeśli umowa nie zawierała wszystkich wymaganych informacji, termin zaczyna biec dopiero od dnia ich uzupełnienia przez bank.

2. Czy muszę podawać bankowi powód rezygnacji?

Nie. Prawo do odstąpienia jest bezwarunkowe. Nie podajesz przyczyny, a bank nie może uzależniać skuteczności oświadczenia od wyjaśnień.

3. Czy bank odda mi całą zapłaconą prowizję?

Po skutecznym odstąpieniu bank powinien rozliczyć pobrane opłaty, w tym prowizję i opłaty przygotowawcze. Wyjątkiem są bezzwrotne koszty publicznoprawne poniesione na rzecz organów administracji, jeśli realnie wystąpiły.

4. Czy informacja o odstąpieniu od kredytu zostanie w BIK?

Po skutecznym odstąpieniu zobowiązanie nie powinno figurować jako aktywny kredyt. W BIK może jednak pozostać ślad zapytania kredytowego z etapu wnioskowania, niezależnie od odstąpienia. Jeśli bank zdążył zaraportować umowę, powinien ją skorygować po rozliczeniu.

5. Co jeśli minęło już 14 dni? Czy mogę jeszcze zrezygnować?

Po upływie 14 dni nie można już odstąpić od umowy, ale można ją wcześniej spłacić. W kredycie konsumenckim wiąże się to z prawem do proporcjonalnego obniżenia całkowitego kosztu kredytu, czyli rozliczenia części kosztów za niewykorzystany okres.

6. Czy mogę odstąpić od umowy, jeśli bank już wypłacił mi pieniądze?

Tak. Wypłata środków nie odbiera prawa do odstąpienia. Po złożeniu oświadczenia masz 30 dni na zwrot kapitału wraz z odsetkami naliczonymi za okres od dnia wypłaty do dnia faktycznej spłaty.

7. Kupiłem towar online na raty. Czy muszę osobno rezygnować z kredytu?

Jeśli odstąpiłeś od umowy sprzedaży zawartej na odległość w ustawowym terminie, w finansowaniu powiązanym (kredycie wiązanym) skutki mogą obejmować także umowę kredytową. Jeśli problem dotyczy wady towaru, standardowo stosuje się reklamację (rękojmię lub gwarancję), a nie automatyczne odstąpienie od kredytu.

Lista kontrolna – dokumenty i dowody

Kopia umowy z datą zawarcia.
Wypełnione oświadczenie o odstąpieniu.
Dowód złożenia: potwierdzenie w placówce, potwierdzenie nadania lub potwierdzenie w bankowości.
Potwierdzenie przelewu zwrotnego kapitału i odsetek.
Potwierdzenia rozliczeń prowizji i opłat po stronie banku.

Źródła i akty prawne

Aktualizacja artykułu: 06 stycznia 2026 r.

Autor: Jacek Grudniewski
Ekspert ds. produktów finansowych i pasjonat rynku nieruchomości

Kontakt za pośrednictwem LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/

Treści w artykule mają charakter wyłącznie informacyjny i nie są poradą finansową, prawną ani rekomendacją inwestycyjną. Wszelkie decyzje podejmujesz na własną odpowiedzialność. Przed ich podjęciem, skonsultuj się z licencjonowanym specjalistą. Autor nie ponosi odpowiedzialności za skutki działań podjętych na podstawie tych informacji. Artykuł może zawierać linki afiliacyjne.